1 00:00:00,000 --> 00:00:30,240 [Musiqi] 2 00:00:49,800 --> 00:00:55,600 Bugünkü mühazirəmizdə mən sizə vərəm xəstəliyinin baş vermə səbəblərindən, 3 00:00:55,600 --> 00:01:01,040 onun yoluxma yollarından, geniş kütlə arasında aparılan profilaktik tədbirlərdən 4 00:01:01,560 --> 00:01:05,840 və müasir dövrdə onun müalicə metodları haqqında danışmaq istəyirəm. 5 00:01:05,840 --> 00:01:12,520 Vərəm xəstəliyinə insan müxtəlif yaşlarında yoluxa bilər. Bu yoluxma ən çox uşaq 6 00:01:12,520 --> 00:01:18,360 yaşlarında başlayır. Məhz ona görə də uşaq anadan olandan bir neçə gün sonra doğum 7 00:01:18,360 --> 00:01:23,760 evlərində yeni doğulmuş uşaqlara vərəmə qarşı peyvənd aparılır. Bu peyvənd 8 00:01:23,760 --> 00:01:29,360 uşaqlarda immunitet yaradaraq orqanizmaya daxil olan vərəm mikroblarının xəstəlik 9 00:01:29,360 --> 00:01:34,080 törətmə qabiliyyəti qabiliyyətinə mane olurlar. Sonra bu peyvəndlər uşaqlarda 10 00:01:34,280 --> 00:01:36,280 müxtəlif yaşlarda təkrar olunur. 11 00:02:08,000 --> 00:02:14,120 Partiya və hökumətimizin gündəlik qayğıkeşliyi nəticəsində xalqımızın sağlamlığı 12 00:02:14,120 --> 00:02:20,960 keşiyində duran respublikamızın böyük tibb ordusu başqa xəstəliklərlə bərabər 13 00:02:20,240 --> 00:02:25,680 Vərəm xəstəliyinə qarşı şəhərdə olduğu kimi eləcə də respublikamızın ən ucqar 14 00:02:25,680 --> 00:02:33,200 yerlərində, doğum evlərində, məktəblərdə, Sabxozlarda, kolxozlarda və başqa 15 00:02:33,200 --> 00:02:39,080 müəssisələrdə profilaktik tədbirlər apararaq xəstəliyin vaxtında aşkar olunması 16 00:02:39,080 --> 00:02:43,000 üçün müxtəlif müayinə metodlarından istifadə edirlər. 17 00:02:59,080 --> 00:03:04,600 Bəzi hallarda Vərəm və ağciyərin başqa xəstəlikləri ilə xəstələnən vətəndaşlar 18 00:03:05,160 --> 00:03:10,800 xəstə olduqlarını hiss etməsinə baxmayaraq özlərini həkimə göstərməkdən və 19 00:03:10,800 --> 00:03:16,680 müalicə olunmaqdan boyun qaçırırlar. İndi mən sizə öz təcrübəmdən canlı 20 00:03:16,680 --> 00:03:19,360 şahidi olduğum bir hadisəni danışmaq istəyirəm. 21 00:03:54,600 --> 00:03:59,600 Bizim şəhərdə Elçin adlı bir gənc Sevda adlı bir qızı sevirdi. 22 00:03:59,880 --> 00:04:07,840 Onlar xoşbəxt idilər. Gələcək ailə həyatı barədə gözəl planlar qururdular. 23 00:04:40,000 --> 00:04:52,000 [Öskürək səsi] 24 00:04:53,000 --> 00:05:00,520 Elçin, nə çox ösgürürsən. Yoxsa xəstələnmisən? Yox, Sevda, xəstə deyiləm, amma bu zəhrimar 25 00:05:00,720 --> 00:05:03,040 qripdən sonra öskürək məndən əl çəkmir. 26 00:05:06,880 --> 00:05:08,680 Amma həkimə getmək istəmirsən? 27 00:05:12,500 --> 00:05:14,860 Həkimlik heç bir şey yoxdur. 28 00:05:18,100 --> 00:05:19,620 Sənin üstünlüyün də var. 29 00:05:20,740 --> 00:05:22,100 Həkimə getmək lazımdır. 30 00:05:23,020 --> 00:05:24,740 Heç nə olmaz, keçib gedər. 31 00:05:27,700 --> 00:05:29,300 Onda gəl biraz gəzək, hə? 32 00:05:29,540 --> 00:05:30,820 Yox, mən oturmaq istəyirəm. 33 00:05:36,660 --> 00:05:39,900 Dur gedək evə. Sən əməlli başlı xəstələnmisən. Dur. 34 00:05:40,500 --> 00:05:43,020 Eeeeh. 35 00:05:55,300 --> 00:05:58,340 -Nəfəs al. -Düz bir aydır deyirəm özünü həkimə göstər. 36 00:05:58,350 --> 00:06:01,350 -Nəfəs al. -Elə mən deyib, mən eşidirəm. 37 00:06:04,980 --> 00:06:09,460 Neçə vaxtdır xəstəsiz, ancaq həkimə müraciət eləmirsiz. 38 00:06:23,020 --> 00:06:27,020 Bu dərmanları alıb qəbul edin. Sabah isə rentgenə gedib özünüzü yoxladın. 39 00:06:27,540 --> 00:06:29,180 Ciyərlərinizdə xışıltı var. 40 00:06:30,190 --> 00:06:33,190 Doktor, siz məni lap xəstə elədiniz ki 41 00:06:33,000 --> 00:06:37,180 Bəli, siz xəstəsiz. Müalicəyə də ehtiyacınız var. 42 00:06:39,020 --> 00:06:42,020 Bacı, oğlunuzu mütləq rentgenə göndərin. Qoyun orada 43 00:06:42,540 --> 00:06:48,180 müayinədən keçirsinlər. Baş üstə doktor, mən özüm onu apararam. Siz onun dediklərinə 44 00:06:48,180 --> 00:06:49,100 fikir verməyin. 45 00:07:56,700 --> 00:08:01,580 O nə kağız idi cırıb atdın? Yenə olsun düzün de nə kağızdır? 46 00:08:05,180 --> 00:08:07,100 Həkimin rentgenə yazdığı kağızıdır. 47 00:08:07,260 --> 00:08:08,500 Deməli sən rentgenə getməlisən. 48 00:08:08,620 --> 00:08:09,580 Mənim orada nə ölümüm var? 49 00:08:09,900 --> 00:08:12,340 Xəstəliyin günü-gündən artır amma sən fikir vermirsən. 50 00:08:12,500 --> 00:08:16,420 bu anamla sən məndən nə istəyirsiz? Məni lap cana gətirdiniz. 51 00:08:17,780 --> 00:08:19,380 Sizə dedim ki, xəstə deyiləm. 52 00:08:22,420 --> 00:08:24,980 Bilirsən mən xəstə deyiləm, xəstə deyiləm. 53 00:08:28,620 --> 00:08:30,020 Bir də ki, bunun sənə dəxli yoxdur. 54 00:08:30,180 --> 00:08:31,020 Necə yəni mənə dəxli yoxdur? 55 00:08:31,020 --> 00:08:33,660 Dəxli yoxdur. Heç kimə dəxli yoxdur. 56 00:08:37,540 --> 00:08:38,100 Görürsən? 57 00:08:39,380 --> 00:08:40,700 Görürsən nə günə düşürsən? 58 00:08:42,500 --> 00:08:42,620 Hə. 59 00:09:42,420 --> 00:09:47,780 Lakin təbabətə, həkim məsləhətinə 60 00:09:47,780 --> 00:09:51,460 etinasızlıq bəzən ağır nəticələr verir. 61 00:10:11,380 --> 00:10:16,660 Həkim məsləhətinə Etinasızlıq vərəmin xeyrinə oldu. 62 00:10:16,660 --> 00:10:18,900 Elçinin səadətini alt-üst etdi. 63 00:10:20,500 --> 00:10:26,040 Onu mən işlədiyim klinikaya gətirdilər. Çox qanaxmışdı, vəziyyəti ağır idi. 64 00:10:26,720 --> 00:10:31,640 Ölümlə nəticələnə bilərdi. Xəstəyə təcili qan köçürdük. 65 00:10:34,120 --> 00:10:40,000 Mən bunu Elçinin anasından gizlətmədim. Axı onun da taqsiri vardı. Əgər ana 66 00:10:40,440 --> 00:10:46,200 oğlunu xəstəliyin ilk günlərində həkimə getməyə məcbur etsəydi, 67 00:10:46,200 --> 00:10:46,960 belə ağır vəziyyətə düşməzdi. 68 00:10:55,000 --> 00:10:59,640 Buyurun. 69 00:11:06,640 --> 00:11:08,040 Olar, doktor. Buyurun. 70 00:11:10,480 --> 00:11:11,520 Buyurun, əyləşin. 71 00:11:17,400 --> 00:11:18,400 Mən sizi dinləyirəm. 72 00:11:25,000 --> 00:11:27,960 Utanmayın, sizə nə lazımdır? 73 00:11:29,720 --> 00:11:35,720 Doktor, mən xəstə Elçin Muradovun yanına gəlmişəm. 74 00:11:35,720 --> 00:11:36,200 Onun xəstəliyini bilmək istəyirəm. 75 00:11:36,680 --> 00:11:37,720 Siz onun nəyisiniz? 76 00:11:38,200 --> 00:11:38,680 Mən ... 77 00:11:40,840 --> 00:11:42,280 mən onun yaxın dostuyam. 78 00:11:44,000 --> 00:11:49,920 O çox gec gəlib. Əgər o vaxtında bizə müraciət eləsəydi, belə olmazdı. 79 00:11:49,920 --> 00:11:51,760 İndi o gərək uzun müddət müalicə olunsun. 80 00:11:55,000 --> 00:11:56,200 Doktor, 81 00:11:57,360 --> 00:11:59,440 onun xəstəliyi başqasına keçə bilərmi? 82 00:11:59,720 --> 00:12:04,800 Əlbəttə, vərəm xəstəliyinin bəzi formaları keçirici olur. Ümumiyyətlə, vərəm 83 00:12:04,800 --> 00:12:10,440 xəstəliyi yoluxucu xəstəlik hesab olunur. Amma indi bu artıq qorxulu deyil. 84 00:12:10,440 --> 00:12:11,560 Vərəm xəstəliyi sağalır. 85 00:12:12,720 --> 00:12:14,760 Sizin dostunuz Elçin də sağalacaq. 86 00:12:16,520 --> 00:12:17,800 Çox sağolun doktor. 87 00:12:18,840 --> 00:12:20,400 Bəlkə siz onu görmək istəyirsiniz? 88 00:12:20,920 --> 00:12:21,480 Yox yox. 89 00:12:22,680 --> 00:12:26,160 Çox sağolun. Mən sonra gələrəm. Sağ olun. 90 00:12:26,400 --> 00:12:27,280 Buyurun, buyurun. 91 00:12:42,280 --> 00:12:48,080 Elçini Rentgen müayinəsindən keçirəndə onun sağ ağciyərində kaverna əmələ 92 00:12:48,080 --> 00:12:49,320 gəldiyi aşkar oldu. 93 00:12:55,000 --> 00:13:01,000 Ata-babalardan eşitmişik ki, 94 00:13:01,040 --> 00:13:06,120 vərəm xəstəliyi çox pis xəstəlikdir. Allah uzaq eləsin, evlərdən uzaq. 95 00:13:07,320 --> 00:13:12,680 O zəhrimar yaxşı olan şey deyil. Yaxşı ki, bildik. Yoxsa sən də xəstələnə 96 00:13:12,680 --> 00:13:17,040 bilərdin. Ana, bu xəstəlik sağalan 97 00:13:17,040 --> 00:13:17,880 xəstəlikdir. 98 00:13:18,120 --> 00:13:22,320 Bunu sənə kim deyir? Bu sənin fikrindir? 99 00:13:25,000 --> 00:13:30,760 Yox. Bunu mənə Elçinin doktoru deyib. Sən Elçinin yanına getmişdin? Bax, qulaqlarını aç, 100 00:13:30,760 --> 00:13:34,200 yaxşı eşit. Bir də sənin ora getdiyini eşitməyim. 101 00:13:34,680 --> 00:13:40,280 Ay Leyla, sən nə danışırsan? Sənin baban dediyi vərəm xəstəliyi onun vaxtı ilə da 102 00:13:40,280 --> 00:13:45,120 getdi. İndi bu xəstəliyi elə müalicə edirlər ki, heç onun izi tozu da qalmır. 103 00:13:45,320 --> 00:13:47,320 Səndən xahiş eləyirəm bu işə qarışma. 104 00:13:47,640 --> 00:13:48,680 Necə yəni qarışma? 105 00:13:48,840 --> 00:13:51,960 Bircə övladımız var. İstəmirəm ki, o bədbəxt olsun. 106 00:13:52,120 --> 00:13:56,920 Səni başa salmaq çətindir. Bilirsən də danışırsan. bilmirsən də. Ağzımda sənə 107 00:13:56,920 --> 00:13:59,280 deyirəm ki, bu xəstəlik sağalan xəstəlikdir. 108 00:13:59,560 --> 00:14:02,200 Çox xahiş eləyirəm, sən bu işə qarışma, vəssalam. 109 00:14:02,560 --> 00:14:08,520 Hər dərdin öz dərmanı var. Bir də ki, onun bu vəziyyətində ondan üz 110 00:14:08,520 --> 00:14:09,320 döndərmək yaxşı iş deyil. 111 00:14:11,880 --> 00:14:16,920 Nə qədər ki, mən sağam, Sevda üçün Elçin adlı adam yoxdur. 112 00:14:18,040 --> 00:14:23,240 Laboratoriya və kabinetlərdə institutun əməkdaşları, xəstələri yoxlamaqla bərabər 113 00:14:23,560 --> 00:14:25,840 elmi tədqiqat işləri də aparırlar. 114 00:14:43,200 --> 00:14:48,400 İnstitut müasir tibb avadanlığı ilə təchiz olunmuşdur. İnstitutda aparılan müayinə 115 00:14:48,400 --> 00:14:54,200 və müalicə metodları ən yüksək elmi nəticələr verir. Vərəm təslim olur. 116 00:15:08,040 --> 00:15:12,160 Elmi Şurada əldə edilmiş müsbət nəticələr yekunlaşdırılır. Müzakirə 117 00:15:25,040 --> 00:15:29,840 edilir. İnstitutda aparılan elmi işlər, təcrübələr elmi kadrlarımızın 118 00:15:29,840 --> 00:15:32,040 yetişdirilməsində istifadə olunur. 119 00:15:49,260 --> 00:15:53,980 Xəstəliyin vaxtında aşkara çıxarılması onun kökünü kəsməkdə bizə kömək edir. 120 00:15:54,620 --> 00:15:59,740 İnstitutun uşaq şöbəsində çalışan tibb işçiləri körpələrin tamamilə sağalıb 121 00:15:59,740 --> 00:16:03,940 ata-analarının yanına qayıtması üçün əllərindən gələni əsl gəmirir. 122 00:16:07,500 --> 00:16:33,500 Yaxşıymışım. 123 00:16:37,660 --> 00:16:38,180 Zərbənin yarısından qayıtmaq təsirliydi. Elçinin vəziyyəti get-gedə yaxşı. 124 00:16:42,860 --> 00:16:42,980 Sən 125 00:16:44,220 --> 00:16:49,260 mənə qulaq alsan, dediklərini eşitsən heç də zərər çəkməsin. Dayanın görün. 126 00:16:56,380 --> 00:16:56,900 Bəli. 127 00:16:58,420 --> 00:16:59,140 Elçin, 128 00:17:00,260 --> 00:17:01,020 sənsən? 129 00:17:02,740 --> 00:17:04,100 Evdə evdə yoxdur. 130 00:17:05,420 --> 00:17:05,820 Bəli. 131 00:17:08,780 --> 00:17:11,580 Hara zəng eləsin? Xəstəxanaya? 132 00:17:12,620 --> 00:17:16,460 İncimə oğlum, sən özünə fikir ver ki, tez yaxşı olasan. 133 00:17:17,860 --> 00:17:22,060 Hə, nə? Sevdanın dərsi var, öz işi var. 134 00:17:23,540 --> 00:17:27,380 Yox, yox, bu həm mənim fikrimdir, həm də Sevdanın. 135 00:17:28,740 --> 00:17:32,060 Çox xahiş edirəm bundan sonra bura zəng vurma. Sağ ol. 136 00:17:33,780 --> 00:17:36,380 Yağız günü güllər açdı. 137 00:17:41,060 --> 00:17:43,220 Elçin, klinikadan çıxan günü 138 00:17:43,220 --> 00:17:48,420 mən onu öz kabinetimə dəvət etdim. Ona ağ ciyərində olan kavernanın bağlanmasını 139 00:17:48,420 --> 00:17:49,220 göstərdim. 140 00:17:50,260 --> 00:17:50,940 O sevinir. 141 00:17:51,620 --> 00:17:53,660 Əlbəttə, bu məni də sevindirirdi. 142 00:17:59,580 --> 00:18:04,220 Sənsiz keçən bir gəldə neçə-neçə 143 00:18:07,540 --> 00:18:11,980 Vərəm təslim oldu. Elçin yenidən həyata qayıtdı. 144 00:18:12,700 --> 00:18:17,700 O dolurmuş, göz olurmuş, sənsiz keçən bir 145 00:18:17,700 --> 00:18:22,660 gəlidə neçə-neçə yaz olurmuş, 146 00:18:22,940 --> 00:18:28,500 ayrılıqlı bir könüldə o dolurmuş, göz 147 00:18:28,500 --> 00:18:29,260 olurmuş. 148 00:18:37,500 --> 00:18:42,780 Sovet təbabətinin qüdrəti Elçinə səadətini də 149 00:18:42,780 --> 00:18:48,740 qaytardı. Lakin bu qız sevda deyil, başqasıdır. Onlar məni də 150 00:18:48,740 --> 00:18:53,860 toya çağırmışdılar. Sevda kimi iradəsiz qızları səadətdən məhrum edən 151 00:18:53,940 --> 00:18:58,980 Bərəmdi, Leyla xanım kimi təbabətin gücünə inanmayan analardır. 152 00:19:00,140 --> 00:19:04,900 Bəli, gözləriniz sizi aldatmır. Bu bir vaxtlar sizin 153 00:19:07,620 --> 00:19:09,460 qorxub çəkindiyiniz Elçindir.